• info@thermida.com
  • Δευτέρα-Τρίτη-Τετάρτη-Παρασκευή:12.30 εως 20.30 |Πέμπτη:09.00 εως 17.00

Αρχείο Κατηγοριών: ΑΡΘΡΑ

Categories Αθλητική Διατροφή

Ο ενεργειακός ρυθμιστής

Η γλυκόζη είναι το σημαντικότερο καύσιμο του οργανισμού μας για να παράγει ενέργεια και προέρχεται από τους υδατάνθρακες που λαμβάνουμε μέσω της διατροφής μας. Μπορούν, όμως, δύο τροφές με ίδια ποσότητα υδατανθράκων να αποδώσουν την ίδια ποσότητα γλυκόζης; Η Ειρήνη Μπαμπαρούτση μας εξηγεί την αξία του γλυκαιμικού δείκτη των τροφών και τον ρόλο που παίζει στην αθλητική απόδοση.

Ο γλυκαιμικός δείκτης ενός τροφίμου δείχνει το πόσο ψηλά και το πόσο γρήγορα ανεβαίνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μετά την κατανάλωσή του και πόσο γρήγορα το σώμα αντιδρά μειώνοντας τη γλυκόζη του αίματος έως τα κανονικά επίπεδα.

Η μεταβολή της γλυκόζης στο αίμα μετά την κατανάλωση κάποιου τροφίμου εξαρτάται από:

• Την πεπτικότητα του αμύλου στο φαγητό.

• Τις αντιδράσεις του αμύλου με την πρωτεΐνη στα τρόφιμα.

• Τις ποσότητες και το είδος του λίπους, των σακχάρων και των φυτικών ινών στο τρόφιμο.

• Την παρουσία άλλων συστατικών όπως μόρια που προσδένονται στο άμυλο.

• Την μορφή του τροφίμου (ξηρό, κρεμώδες ή υγρό, χοντρο- ή λεπτοκομμένο, πόσο καλά μαγειρεμένο και ούτω καθ’ εξής).

• Τον συνδυασμό των τροφίμων που καταναλώνονται τη δεδομένη στιγμή.

Τα τρόφιμα μπορούν να κατηγοριοποιηθούν από τον γλυκαιμικό τους δείκτη είτε ως χαμηλού, μέτριου ή υψηλού γλυκαιμικού δείκτη. Τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη απορροφώνται γρήγορα από το έντερο και αυξάνουν γρήγορα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, ενώ τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη απορροφώνται αργά και έχουν μέτρια επίδραση στην παραπάνω διαδικασία. Μερικά από τα υψηλά επεξεργασμένα τρόφιμα με χαμηλά ή καθόλου λιπαρά (π.χ. άπαχα μπισκότα και κέικ) τείνουν να έχουν υψηλό γλυκαιμικό δείκτη λόγω της προσθήκης απλών σακχάρων όταν το λίπος έχει αφαιρεθεί.

Αντίστοιχα, ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, με λίγο λίπος (π.χ. μία φέτα ψωμιού πολύσπορο με φυστικοβούτυρο) τείνουν να έχουν χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη.    

Πώς λειτουργεί ο γλυκαιμικός δείκτης;

Ο γλυκαιμικός δείκτης (Γ.Δ.) μετρά την επίδραση μεμονωμένων τροφίμων στα επίπεδα σακχάρου του αίματος. Η γλυκόζη έχει Γ.Δ. 100 και όλα τα υπόλοιπα τρόφιμα κατατάσσονται κάτω από αυτή ανάλογα με τη δυνατότητά τους να ανεβάζουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Ο χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης αφορά τρόφιμα πλούσιας περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες και όχι υπερβολικά επεξεργασμένα.

Ομάδες τροφίμων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη:

• Φρούτα

• Λαχανικά

• Δημητριακά ολικής αλέσεως

• Όσπρια

Από την άλλη, υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη είναι εκείνοι που υπάρχουν σε υψηλά επεξεργασμένα τρόφιμα (λευκά σιτηρά, γλυκά ποτά και γλυκά).

Τρόφιμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη:

• Λευκό ψωμί

• Ζυμαρικά

• Ρύζι

• Δημητριακά χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες

• Αρτοποιήματα

• Κουλούρια με μέλι

• Κράκερς

• Σταφίδες

• Μπανάνες

Γιατί οι πληροφορίες για τον γλυκαιμικό δείκτη είναι χρήσιμες;

Ο χειρισμός του γλυκαιμικού δείκτη των γευμάτων μπορεί να είναι χρήσιμος στην αθλητική διατροφή για τη βελτίωση της διαθεσιμότητας των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για αθλήματα ή δραστηριότητες που περιλαμβάνουν παρατεταμένη και μέτριας έντασης άσκηση. Αν και ειδικές συστάσεις για τον γλυκαιμικό δείκτη για τις επιλογές των υδατανθράκων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση έχουν γίνει μέρος των διατροφικών συμβουλών και των κατευθυντήριων γραμμών, περαιτέρω διερεύνηση των στοιχείων είναι αναγκαία.

Πρόσληψη υδατανθράκων πριν την άσκηση

Η κατανάλωση ενός γεύματος ή σνακ υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακα περίπου τέσσερις ώρες πριν από την άσκηση βελτιώνει την αντοχή ή την απόδοση κατά τη διάρκεια παρατεταμένης, μέτριας έντασης άσκησης. Αυτό βοηθά στην παροχή πρόσθετων υδατανθράκων για καύσιμο μεταγενέστερα συμπληρώνοντας το ήπαρ και τα αποθέματα μυϊκού γλυκογόνου ή απελευθερώνοντας σταδιακά υδατάνθρακες από το έντερο κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας. Ωστόσο, ένα πιθανό μειονέκτημα πρόσληψης υδατανθράκων πριν από την άσκηση είναι ότι η αύξηση επιπέδων ινσουλίνης στο αίμα καταστέλλει τη χρήση του λίπους για την παραγωγή ενέργειας. Αυτό κάνει τον μυ να βασίζεται περισσότερο στον υδατάνθρακα για καύσιμα, τυπικά προκαλώντας πτώση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα κατά τη διάρκεια των πρώτων 30 λεπτών της άσκησης. Μπορεί επίσης να προκαλέσει την πιο γρήγορη χρήση του γλυκογόνου. Ευτυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή η μείωση της γλυκόζης στο αίμα είναι αυτο-ιάσιμη και χωρίς παρενέργειες.

Η συντριπτική πλειοψηφία των μελετών δείχνει ότι η κατανάλωση υδατανθράκων πριν από την άσκηση έχει θετική (ή ουδέτερη) επίδραση στην απόδοση.

Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό αθλητών ή ασκούμενων φαίνεται να είναι ευαίσθητοι στο αποτέλεσμα, πάσχοντας από σοβαρή ή πρόωρη κόπωση. Αυτό είναι πιο πιθανό όταν ο υδατάνθρακας καταναλώνεται μία ώρα πριν την άσκηση.

Αυτές οι ανησυχίες οδήγησαν σε πειράματα για γεύματα πριν την άσκηση με υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.

Μια πρώιμη μελέτη έδειξε ότι ένα γεύμα με χαμηλό γλυκαιμικό φάνηκε να έχει μικρότερη επίπτωση επί της γλυκόζης και στις συγκεντρώσεις ελεύθερων λιπαρών οξέων κατά τη διάρκεια της άσκησης συγκριτικά με γεύμα υψηλού γλυκαιμικού δείκτη ίσης περιεκτικότητας σε υδατάνθρακα. Το πιο σημαντικό είναι ότι το γεύμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη φάνηκε να διατηρεί τη διαθεσιμότητα των υδατανθράκων και να αυξάνει την αντοχή των δρομέων σε άσκηση μέτριας έντασης. Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής έχουν τύχει ευρείας αποδοχής. Ωστόσο, οι μελέτες παρακολούθησης δεν δείχνουν πάντα οφέλη από την επιλογή γευμάτων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη προ άσκησης, ειδικά όταν το πρωτόκολλο της έρευνας αφορά σε καταγραφή επιδόσεων στα χρονικά πλαίσια μιας δοκιμής και όχι αποτέλεσμα που αφορά στον χρόνο μέχρι την εξάντληση.

… μετά την άσκηση

Η μετά την άσκηση αποκατάσταση των αποθεμάτων μυϊκού γλυκογόνου είναι μια μεγάλη πρόκληση για τους αθλητές με απαιτητικό πρόγραμμα προπονήσεων και αγώνων. Δεδομένου ότι η αποθήκευση γλυκογόνου επηρεάζεται τόσο από την ινσουλίνη όσο και από την ταχεία παροχή γλυκόζης στο αίμα, έχει προταθεί ότι οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη μπορεί να αυξήσουν την αποκατάσταση του μυϊκού γλυκογόνου μετά από αυτήν. Παρά το γεγονός ότι λίγες μελέτες έχουν διερευνήσει την ιδέα αυτή διεξοδικά, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιλογές υδατανθράκων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη οδηγούν σε γρηγορότερη αποκατάσταση μυϊκού γλυκογόνου συγκριτικά με τις τροφές χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Δεν έχει, ωστόσο, επιβεβαιωθεί εάν αυτό το αποτέλεσμα οφείλεται σε υψηλότερες αποκρίσεις γλυκόζης και ινσουλίνης.

Σύνοψη και πρακτικές συστάσεις

Ο γλυκαιμικός δείκτης έχει ήδη ενσωματωθεί από ορισμένους ειδικούς σε διατροφικές συμβουλές για τους αθλητές. Ωστόσο, θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή πριν προβεί κανείς σε συστάσεις:

1. Οι περισσότεροι μπορεί να επωφεληθούν από την επιλογή ενός γεύματος με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη προ άσκησης. Αυτό περιλαμβάνει αθλητές που εμφανίζουν υπερβολική και επιζήμια αντίδραση στην πρόσληψη τροφίμων πλούσιας περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες πριν την άσκηση ή τον αγώνα και γι’ αυτό τα γεύματα πλούσιας περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη μπορεί να βελτιώσουν την απόδοση με την καλύτερη διατήρηση της διαθεσιμότητας των υδατανθράκων καθ’ όλη τη διάρκεια του γεγονότος.

2. Η πρόσληψη υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της άσκησης ελαχιστοποιεί τη μεταβολική επίδραση του γεύματος προ άσκησης.

3. Σε αθλήματα ή δραστηριότητες αντοχής, καταναλώστε υδατάνθρακες τακτικά κατά τη διάρκεια του γεγονότος, με στόχο 30-60 γρ./ώρα. Επιλέξτε υδατάνθρακες με μέτριο έως υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (τα περισσότερα αθλητικά ποτά και σνακ ταιριάζουν σε αυτή την περιγραφή). Πειραματιστείτε κατά την προπόνηση για να τελειοποιήσετε την τακτική σας.

4. Αυξήστε τον ανεφοδιασμό σας μετά την άσκηση ή τη φόρτωση υδατανθράκων καταναλώνοντας επαρκείς ποσότητες υδατανθράκων (1 γρ./κιλό σωματ. βάρους αμέσως μετά την άσκηση και συνολικά 7-10 γρ. υδατάνθρακες ανά κιλό σωματικού βάρους ανά ημέρα).

Ενώ τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη μπορεί να συμβάλλουν στην συνολική πρόσληψη υδατανθράκων, είναι λογικό να επικεντρωθείτε σε τρόφιμα πλούσιας περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες με μέτριο ή υψηλό γλυκαιμικό δείκτη.

Categories Έλεγχος Βάρους/Απώλεια λίπους

Το τρόφιμο του μήνα: Καρπούζι

Το καρπούζι είναι το αγαπημένο καλοκαιρινό φρούτο όλων! Έχει νόστιμη γεύση και η περιεκτικότητά του σε νερό μπορεί να σβήσει την δίψα σας κατά την διάρκεια των ζεστών μηνών του χρόνου. Αυτό το δροσιστικό φρούτο προσφέρει, επίσης, ένα γλυκό χωρίς ενοχές για παιδιά και ενήλικες.

Οφέλη για την υγεία:

Ένα φλιτζάνι καρπούζι παρέχει:

  • 17% βιταμίνη Α,

  • 21% βιταμίνη C,

  • 2% σίδηρος και

  • 1% ασβέστιο (Συστηνώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης)

Περιέχει επιπλέον:

  • Θειαμίνη

  • Ριβοφλαβίνη,

  • Νιασίνη,

  • Βιταμίνη Β6

  • Φυλλικό οξύ,

  • Παντοθενικό οξύ,

  • Μαγνήσιο,

  • Φώσφορο,

  • Κάλιο,

  • Ψευδάργυρος,

  • Χαλκός,

  • Μαγγάνιο

  • Σελήνιο

  • Χολίνη και

  • Λυκοπένιο

Ταυτόχρονα περιέχει περισσότερο λυκοπένιο από οποιοδήποτε άλλο φρούτο ή λαχανικό.

Το λυκοπένιο του καρπουζιού απορροφάται καλύτερα όταν συνοδεύεται με κάποιο λίπος. Δοκιμάστε μία φέτα καρπούζι με λίγο κατσικίσιο τυρί για την βέλτιστη απορρόφηση λυκοπενίου.

Διατροφικά στοιχεία:

1 φλιτζάνι καρπούζι κομμένο σε κύβους (152 γρ.): 46 θερμίδες.

1 φέτα (περίπου 1/16 ενός καρπουζιού, 286 γρ): 86 θερμίδες.

Categories Αθλητική Διατροφή

Επιστροφή στην κανονικότητα

Ο αγώνας τελείωσε και πλέον αυτό που θα πρέπει να σας ενδιαφέρει ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, εκτός από το να απολαύσετε τις στιγμές, είναι να κάνετε τις σωστές κινήσεις ώστε να επανέλθει ο οργανισμός σας στην φυσιολογική του κατάσταση. Και φυσικά, η διατροφή θα πρέπει να είναι πάντα σε πρώτο πλάνο. Η Ειρήνη Μπαμπαρούτση μας συμβουλεύει γι’ αυτά που πρέπει να κάνουμε αλλά και για όσα πρέπει αποφύγουμε ξεκινώντας από τη στιγμή που περνάμε τη γραμμή του τερματισμού.

Αμέσως μετά τον αγώνα

Εν αρχή η ηρεμία

Αφού διασχίσετε τη γραμμή του τερματισμού, προσπαθήστε να βρείτε και να φορέσετε τα ρούχα σας. Είναι πιθανόν να κρυώσετε πολύ γρήγορα και ενώ δεν θα σας βοηθήσει στην αποκατάστασή σας, η ζεστασιά θα σας κάνει να αισθανθείτε πολύ καλύτερα.

Το «πρώτο» γεύμα

Στη συνέχεια θα πρέπει να προσπαθήσετε να βρείτε κάτι να φάτε. Φυσικά, οι διοργανωτές έχουν προνοήσει κι έτσι λίγο μετά τον τερματισμό προσφέρονται μπανάνες και αθλητικά ποτά, τα οποία σε καμία περίπτωση μην αφήσετε να πάνε… χαμένα.

Επιπλέον, μερικά ακόμα φρούτα και ψωμί αποτελούν καλές επιλογές σε περίπτωση που μπορείτε να τα βρείτε άμεσα. Για τους μαραθωνοδρόμους οι οποίοι δεν μπορούν να καταναλώσουν σύντομα κάποιο, έστω και μικρό, γεύμα καλό θα είναι να προσπαθήσουν να φάνε έστω και λίγο από κάποια από τις προαναφερθείσες τροφές.

Τα πρόσωπα της αποκατάστασης

Η αποκατάσταση είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία και δεν περιλαμβάνει μόνο τον παράγοντα ενέργεια. Πιο συγκεκριμένα αφορά:

• Τον ανεφοδιασμό των μυών και των αποθεμάτων του μυϊκού και του ηπατικού γλυκογόνου.

• Την αποκατάσταση των υγρών και των ηλεκτρολυτών που χάνονται κατά την εφίδρωση.

• Τη δημιουργία νέων μυϊκών πρωτεϊνών, ερυθρών αιμοσφαιρίων και λοιπών πρωτεϊνικών ουσιών ως μέρος της διαδικασίας αποκατάστασης και προσαρμογής.

• Τον χειρισμό από την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Πολύ σημαντικό!

• Οι πρώτες 4-6 ώρες είναι οι πιο κρίσιμες για την αποκατάσταση.

• 15 λεπτά μετά τη λήξη του αγώνα πιείτε ένα ποτό υψηλό σε υδατάνθρακες

• 2 ώρες μετά καταναλώστε ένα σνακ υψηλό σε υδατάνθρακες με λίγη πρωτεΐνη

• 4 ώρες μετά καταναλώστε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες με μέτρια ποσότητα πρωτεΐνης

• Επιλέξτε υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη (πατάτες, δημητριακά κ.ά) για τη μέγιστη σύνθεση μυϊκού γλυκογόνου

• Καταναλώστε υγρά μέχρι τα ούρα σας να ξαναγίνουν ωχρά.

Ενυδάτωση

Η πλειοψηφία των αθλητών θα τελειώσει τον αγώνα με αφυδάτωση. Επιπλέον, οι έρευνες δείχνουν ότι πολλοί αθλητές δεν πίνουν επαρκείς ποσότητες υγρών για να αποκαταστήσουν την ισορροπία.

Οι δρομείς θα πρέπει να αποσκοπούν στην κατανάλωση 125-150% των εκτιμώμενων απωλειών σε υγρά μέσα στις πρώτες 4-6 ώρες μετά τον αγώνα.

Κι αυτό γιατί θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τη συνεχιζόμενη απώλεια υγρών από το σώμα μέσω του ιδρώτα και των ούρων μετά το τέλος του αγώνα.

Προσοχή στο νάτριο

Η αναπλήρωση όμως των υγρών μόνο δεν αρκεί για την ενυδάτωση μετά τον αγώνα. Εάν δεν υπάρχει ταυτόχρονη αντικατάσταση ηλεκτρολυτών που χάνονται μέσω του ιδρώτα, ειδικότερα του νατρίου, η κατανάλωση μεγάλου όγκου υγρών απλά οδηγεί σε μεγάλες απώλειες ούρων. Η προσθήκη νατρίου, είτε με το ποτό ή με το φαγητό που καταναλώνεται, θα μειώσει τις απώλειες των ούρων και κατά συνέπεια θα ενισχύσει την ισορροπία υγρών κατά την περίοδο που ακολουθεί. Περαιτέρω, το νάτριο θα διατηρήσει τη δίψα και θα ενισχύσει τη διάθεση του δρομέα να καταναλώσει κι άλλα υγρά. Τα περισσότερα εμπορικά αθλητικά ποτά περιέχουν μεγάλες ποσότητες νατρίου (50-80 mmol/L) οπότε καλό θα ήταν να τα προτιμήσετε, επιλέξτε όμως και τρόφιμα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο (γάλα, σέλινο κ.ά.).

Categories Έλεγχος Βάρους/Απώλεια λίπους

Γιατί η ντροπή για το βάρος μας δεν μας οδηγεί σε απώλεια βάρους;

Από τη πλευρά του διατροφολόγου που πρέπει να αντιμετωπίσει καθημερινά την πραγματικότητα της ψυχολογίας των ανθρώπων που υποφέρουν προκειμένου να αποκτήσουν τον έλεγχο του βάρους και να αγαπήσουν τον εαυτό τους θα ήθελα να σας διηγηθώ μια πραγματική μαρτυρία που ελπίζω να βοηθήσει όλους και όλες που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση:

«Εάν ήσουν σε θέση να μπεις στο μυαλό μου και να ακούσεις πώς μιλάω στον εαυτό μου μετά από διατροφικές κραιπάλες, θα με συλλάμβανες για σκληρή και απάνθρωπη μεταχειρίση. Είμαι βάναυση. Έφτανα την διαπόμπευσή μου σε τέτοια επίπεδα ώστε εκείνες τις στιγμές ο,τιδήποτε καλό για τον εαυτό μου το έπαιρνα και το άλλαζα με αισθήματα αναξιότητας και αυτολύπησης.

Και όμως ήξερα καλύτερα. Οι συνέπειες τις ευκαιριακής άμετρης διατροφικής διαταραχής (νοσογόνος παχυσαρκία, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κακή εικόνα του σώματος) θα έπρεπε να είναι αρκετή τιμωρία. Αλλά έπρεπε να τιμωρήσω τον εαυτό μου διπλά: μία φορά με το φαγητό και μία φορά με την απέχθεια. Ένα κομμάτι του εαυτού μου κρυφά πίστευε ότι αν προκαλούσα αρκετή λεκτική κακοποίηση στον εαυτό μου, θα σταματούσε η υπερφαγία.

Ποτέ, όμως, δεν συνέβη αυτό. Έκανε τα πράγματα χειρότερα. Όσο πιο πολύ επέπληττα τον εαυτό μου για την ψυχαναγκαστική υπερφαγία, τόσο περισσότερο έτρωγα. Δεν μπορούσα να με χειραγωγήσω σε υγιείς διατροφικές συμπεριφορές παρά τις προειδοποιήσεις του γιατρού μου ή τις επιπλήξεις των γονιών μου. Ο φόβος να αφήσω τα παιδιά μου ορφανά από μητέρα ήταν χωρίς αμφιβολία το μεγαλύτερο πλήγμα από όλα, αλλά ακόμα και αυτή η απειλή δεν ήταν αρκετή για να σταματήσει αυτή την συμπεριφορά.

Τότε ανακάλυψα ότι όταν μισούμε τους εαυτούς μας τόσο πολύ, δεν πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα να καλυτερεύσουμε ή να αλλάξουμε τις συνήθειές μας. Μόνο όταν αρχίσουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας και φροντίσουμε το σώμα μας και τον εαυτό μας με κατανόηση της ευκαιρίας που μας δίνεται, μπορεί να συμβεί.

Να πώς μετέτρεψα μια ζωή ενοχής και ντροπής σε ζωή αγάπης και αποδοχής:

  1. Σταμάτησα να συγκρίνω τον εαυτό μου με άλλους ανθρώπους.

Ζούσα με ένα ασταμάτητο διαγωνισμό στο κεφάλι μου: είναι αυτή καλύτερη από μένα ή χειρότερη; Πιο όμορφη ή πιο άσχημη; Πιο παχιά ή πιο αδύναμη; Πιο έξυπνη ή όχι; Η λίστα ήταν ατελείωτη. Επειδή ήμουν τόσο ανταγωνιστική, είτε θα ένιωθα στην κορυφή («η καλύτερη») είτε στον πάτο («όλοι είναι καλύτεροι από μένα»). Δεν θα μπορούσα απλώς να είμαι εντάξει, δεν θα μπορούσα να είμαι απλά στην μέση. Ένιωθα καλύτερα στα άκρα. Όταν συνειδητοποίησα ότι είμαι καλή σε κάποια πράγματα και όχι σε άλλα ή παχύτερη από κάποιους και λεπτότερη από άλλους, άρχισα να δέχομαι την προοπτική ότι δεν είμαι η καλύτερη ή η χειρότερη. Είμαι ένας άνθρωπος με προτερήματα και αδυναμίες. Είναι πιο υγιές για την ψυχική μου υγεία να επικεντρώνομαι σε αυτά που είμαι καλή και σε αυτά που χρειάζεται να βελτιωθώ από το να περνώ τον χρόνο μου σαν διαγωνιζόμενη.

  1. Συμφιλιώθηκα με τα λάθη μου.

Ήμουν ο τύπος του ανθρώπου που θα μπορούσε να κολλήσει στα λάθη του για μήνες και χρόνια. Θα μπορούσαν μάλιστα να περάσουν δεκαετίες σκεπτόμενη πώς η ζωή μου θα μπορούσε να ήταν διαφορετική εάν έκανα αυτό και όχι το άλλο, να ζούσα έτσι και όχι αλλιώς. Όλο αυτό ήταν μάλλον ανώφελο, καθώς το παρελθόν ήταν παρελθόν και θα μπορούσα να μάθω από τα λάθη μου, αλλά δεν θα μπορούσα να γυρίσω το ρολόι πίσω και να κάνω κάτι διαφορετικό. Μια μέρα, συνειδητοποίησα ότι έπρεπε να συγχωρήσω τον εαυτό μου για τις αποτυχίες μου και να είμαι πιο ευγενική και συμπονετική με τον εαυτό μου. Έφτασα να δω ότι κάθε λάθος που έκανα μου άνοιξε μια διαφορετική πόρτα από εκείνη που περίμενα και οι εκπλήξεις της ζωής στην πραγματικότητα λειτούργησαν αρκετά καλά (μέχρι τώρα). Έτσι, θα μπορούσα να συνεχίζω να γυρίζω τον τροχό ή να προχωρήσω βγάζοντας χρυσό από άχυρο. Ένα πρόσθετο όφελος στην αποδοχή του παρελθόντος μου ήταν ότι είμαι πιο επιεικής με τους άλλους ανθρώπους και τα λάθη τους. Η ζωή είναι πολύ πιο γενναιόδωρη από την στιγμή που άφησα πίσω τις τύψεις μου.

  1. Κατέταξα την προσωπική μου φροντίδα στην κορυφή των υποχρεώσεών μου.

Η φροντίδα του εαυτού μας δεν είναι προαιρετική. Για μένα, είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Εάν δεν με φροντίζω επειδή απασχολούμαι με την φροντίδα των άλλων, αγανακτώ και επιλέγω τις λάθος τροφές. Έτσι, αρχίζω τον εξορθολογισμό της πράξης μου και σύντομα ο νέος υγιεινός τρόπος ζωής μου χάνεται και εγώ κάνω συναισθηματικό φαγητό. Και πιστέψτε με κάθε στοιχείο της λίστας των υποχρεώσεών μου που έφερε το όνομά μου μπορούσε να μετατραπεί σε αγανάκτηση. Γι’ αυτό, σταμάτησα να κατηγορώ τον εαυτό μου που δεν ήταν «αρκετά καλός» στο να σώσει τον κόσμο και να καταπολεμήσει την φτώχεια και ξεκίνησα με το πρώτο βήμα, που ήταν η καλή διατροφή, χρόνος για αποσυμφόρηση του μυαλού, σύνδεση με την πνευματικότητά μου, επιβράδυνση των ρυθμών της καθημερινότητας και χαλάρωση για λίγα λεπτά την ημέρα και σύνδεση με τις ανάγκες του σώματός μου. Όλες οι υπόλοιπες υποχρεώσεις θα έπρεπε να γίνουν, αλλά εάν δεν είχα το οξυγόνο μου πρώτα, δεν θα μπορούσα να βοηθήσω κανέναν.

  1. Σταμάτησα να πολεμώ τους ανθρώπους που προσπαθούσαν να με βοηθήσουν.

Υπήρχαν πολλοί καλοπροαίρετοι άνθρωποι στην ζωή μου που ήθελαν το καλύτερο για μένα, αλλά κάθε συμβουλή που μου έδιναν με θύμωνε. Ήθελα τα πράγματα να γίνονται με τον τρόπο μου και εάν αυτός οδηγούσε στην αυτοκαταστροφή μου, δεν με ένοιαζε. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα με την απώλεια βάρους. Εξαιρετικοί διατροφολόγοι, προσωπικοί γυμναστές, ενδοκρινολόγοι και φυσικά φίλοι και οικογένεια είχαν εξαιρετικές συμβουλές για την καταμέτρηση των θερμίδων, τον έλεγχο της μερίδας, την άσκηση και την λίστα του σούπερ μάρκετ. Δεν ήθελε τίποτα. Καλοί άνθρωποι έγιναν ο «εχθρός» και η δουλειά μου ήταν να ξεγλιστρώ και να κάνω πράγματα στα κρυφά. Έφτασα να ανακαλύψω ότι όλες αυτές οι τεχνικές έβλαπταν εμένα και ενώ έπαιρνα ικανοποίηση με το να ξεγλιστρώ από τις προτάσεις τους, γινόμουν όλο και παχύτερος. Μια μέρα, αποφάσισα να ακούσω αντί να μαλώσω και συνειδητοποίησα ότι ήθελα να είμαι υγιής. Γιατί δάγκωνα το χέρι που με τάιζε; Πέρασα στην φάση του «θέλω» και όχι του «πρέπει».

  1. Δέχτηκα την ευπάθειά μου και συνειδητοποίησα ότι δεν πρόκειται να γινόμουν τέλεια.

Μόλις δεσμευόμουν να έχω ένα πρόγραμμα διατροφής ή ένα πρόγραμμα άσκησης, ενθουσιαζόμουν τόσο πολύ που έπεφτα με τα μούτρα. Επεδίωκα την πλήρη επιτυχία και ένιωθα στο τέλος σαν αποτυχία. Τώρα, απλά κάνω ένα βήμα την φορά. Δεν προγραμματίζω τους μήνες όπως συνήθιζα: «Εάν μείνω πιστή σε αυτή την διατροφή, μπορώ να χάσω 1-2 κιλά την εβδομάδα και μέχρι τον Ιούνιο θα είμαι αδύνατη.» Ποτέ δεν λειτούργησε με αυτόν τον τρόπο, έτσι και αλλιώς, οπότε γιατί προγραμμάτιζα τον εαυτό μου για την αποτυχία; Έχω πολύ μεγαλύτερη επιτυχία στην αλλαγή συμπεριφορών στην ζωή μου εάν δεν τις πνίγω με την σημασία του «όλα ή τίποτα». Όταν το κάνω αυτό και γλιστρώ, κάνω όλο τον δρόμο πίσω και ξεκινάω να με κακοποιώ και να με βρίζω ξανά και ξανά. Αντ’ αυτού, πλησιάζω κάθε γεύμα σαν ξεχωριστή περίπτωση και τις ημέρες που κάνω λιγότερο καλές επιλογές, ρωτάω τον εαυτό μου πώς θα μπορούσα να είχα συμπεριφερθεί καλύτερα. Έπειτα, κατευθύνω τον εαυτό μου ένα επίπεδο προς την καλύτερη επιλογή, όχι μεγάλες δηλώσεις, μόνο μικρά βήματα προς ένα πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

Αυτή είναι η συμπόνοια, που είχα τόσα χρόνια για τους άλλους και τώρα για τον εαυτό μου. Πλέον θέλω να είμαι υγιής, θέλω να κάνω καλές επιλογές και θέλω να τιμάω την προσπάθεια που έχω κάνει. Με την ντροπή που είχα ήμουν αυτοκαταστροφική, να κάνω κακές επιλογές και να κατηγορώ τους άλλους.»

 

Καλή επιτυχία στο ταξίδι για την αυτογνωσία!

Categories Αθλητική Διατροφή

Εσείς, τρώτε σωστά;

Ότι τρώει κανείς μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία του. Ο Ιπποκράτης, αναγνωρίζοντας την αξία της διατροφής και τη δύναμη της τροφής να ενισχύει την υγεία, δήλωσε, ότι ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει την τροφή του για φάρμακο και για φάρμακο την τροφή του. Τα τρόφιμα που τρώμε περιέχουν διάφορα θρεπτικά συστατικά για να συντηρήσουν τη ζωή, παρέχοντας ενέργεια, προάγοντας την ανάπτυξη και ρυθμίζοντας τις μεταβολικές διεργασίες. Ποιες είναι όμως οι σημαντικότερες οδηγίες που μπορεί κάποιος να ακολουθήσει προκειμένου να «τρώει σωστά;»

Διαβάστε τα δέκα βήματα που προτείνει η αθλητική διατροφολόγος, κλινική διαιτολόγος Ειρήνη Μπαμπαρούτση και φτιάξτε κι εσείς τη διατροφή σας!

1. Σωστό ξεκίνημα

Η σωστή διατροφή ξεκινά από το «πρωινό». Αυτό αποτελεί το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας, διότι είναι η βάση της υγιεινής διατροφής. Γενικά, οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν την τάση να καταναλώνουν πρωινό, έχουν μια πιο ισορροπημένη διατροφή, επιλέγουν τροφές με χαμηλότερο λίπος, έχουν χαμηλότερα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα και ελέγχουν καλύτερα το σωματικό τους βάρος. Διαθέτουν επίσης, πνευματική διαύγεια και έχουν περισσότερη ενέργεια για την άσκηση, αφού για παράδειγμα η πρόσληψη 400-500 θερμίδων από το πρωινό θα βοηθήσει στην αποθήκευση, άρα και στην προσφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας.

2. Kρατήστε τις ισορροπίες

Καθημερινά, θα πρέπει να καταναλώνετε τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων (σωστά κατανεμημένα κατά τη διάρκεια της ημέρας προκειμένου να καλύπτετε τις καθημερινές σας ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά). Άλλωστε, μία μη ισορροπημένη διατροφή δεν εξαρτάται από την έλλειψη διαθεσιμότητας κατάλληλων τροφίμων, αλλά από την επιλογή τροφίμων που κάνετε εσείς. Oι ποσότητες που πρέπει να καταναλώνετε καθημερινά από τις ομάδες τροφών είναι: Από την ομάδα ψωμιού, δημητριακών, ρυζιού και ζυμαρικών (6-11 μερίδες, δηλαδή 2 φέτες ψωμί, 1 φλυτζάνι δημητριακά και 1 φλυτζάνι ρύζι) -Από την ομάδα λαχανικών (3-5 μερίδες, 1 μερίδα=1/2 φλυτζάνι) -Από την ομάδα φρούτων (2-4 μερίδες, 1 μερίδα=1/2 φρούτο) -Από την ομάδα γαλακτοκομικών 2-3 μερίδες) -Από την ομάδα κρέατος (150-250 γρ την ημέρα) -Από την ομάδα λιπών και ελαιών – γλυκά (με μέτρο) Ο ημερήσιος αριθμός μερίδων βασίζεται πάντα στις θερμιδικές ανάγκες του κάθε ατόμου.

3. Πείτε όχι στο λίπος

Είναι σημαντικό να επιλέγετε ένα διαιτολόγιο που να είναι χαμηλό σε λιπαρά, κορεσμένα λίπη και χοληστερόλη. Προκειμένου να το πετύχετε προσπαθήστε να τρώτε λιγότερο κρέας με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπη, ενώ θα πρέπει να αποφεύγετε και τα αλλαντικά όπως το ζαμπόν, τα λουκάνικα και το μπέικον. Αφαιρέστε το υπερβολικό λίπος πριν μαγειρέψετε το κρέας. Τρώτε μόνο άπαχο κόκκινο κρέας και περισσότερο άσπρο κρέας, όπως γαλοπούλα και κοτόπουλο, τα οποία έχουν λιγότερο λίπος. Αφαιρέστε την πέτσα από τα πουλερικά και τρώτε περισσότερο ψάρι, όπως σαρδέλες, σολομό, τόνο και σκουμπρί, που είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Τρώτε μόνο 2-3 αυγά την εβδομάδα και λιγότερα γαλακτοκομικά που είναι πλούσια σε λιπαρά. Αλλάξτε το πλήρες γάλα με αποβουτυρωμένο ή ημιαποβουτυρωμένο και τρώτε λιγότερο βούτυρο ή φαγητά φτιαγμένα με αυγά και κορεσμένα λίπη.

4. Γευθείτε τη ποικιλία της φύσης

Επιλέξτε μια διατροφή με πολλά προϊόντα ολικής αλέσεως, όσπρια, φρούτα και λαχανικά και τροφές που είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες και φυτικές ίνες. Τρώτε πολλά λαχανικά και δώστε έμφαση σε λαχανικά που είναι πλούσια σε β-καροτένιο και βιταμίνη –C (αντιοξειδωτικές βιταμίνες), όπως τα καρότα, τα ροδάκινα, τα κολοκύθια και οι γλυκοπατάτες. Τα φρούτα και τα λαχανικά με βαθύ κίτρινο και πορτοκαλί χρώμα, καθώς και τα φυλλώδη λαχανικά με βαθύ πράσινο είναι συνήθως καλές πηγές αυτών των βιταμινών. Επίσης, αυξήστε την πρόσληψή σας σε σταυρανθή λαχανικά, όπως το λάχανο, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, τα λαχανάκια Βρυξελλών. Τα παραπάνω φρούτα και λαχανικά περιέχουν διάφορα φυτοχημικά, που φαίνεται ότι μπορεί να προστατεύουν έναντι διαφόρων μορφών καρκίνου.

5. Bάλτε το αλάτι στο ράφι

Επιλέξτε διατροφή μέτρια σε αλάτι και νάτριο. Περιορίστε την πρόσληψη νατρίου σε λιγότερο από 2400 mg καθημερινά, ποσότητα που ισοδυναμεί με 6 γρ. επιτραπέζιου αλατιού. Ξεφορτωθείτε την αλατιέρα σας. Ένα κουταλάκι αλατιού είναι περίπου 2 γρ. νατρίου. Το μέσο αλατισμένο γεύμα περιέχει περίπου 3 με 4 γρ. Βάζετε λιγότερο αλάτι στα τρόφιμά σας, κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος αλλά και στο τραπέζι σας. Μειώστε την κατανάλωση πολύ αλατισμένων τροφίμων, όπως τα αλμυρά κουλουράκια, τα πατατάκια, τα διάφορα τουρσιά και άλλα σνακ. Τρώτε περισσότερα φρούτα και λαχανικά, που περιέχουν πολύ λίγο νάτριο. Τα φρούτα, φρέσκα και σε κονσέρβα έχουν λιγότερο από 8 mg νατρίου ανά μερίδα. Χρησιμοποιείστε φρέσκα μυρωδικά, μπαχαρικά που δεν περιέχουν νάτριο ή διαιτητικό αλάτι ως εναλλακτικά καρυκεύματα.

6. Όλα με μέτρο

Αν σας αρέσει να πίνετε αλκοολούχα ποτά, τότε να πίνετε με μέτρο. Έχει αποδειχθεί, ότι μικρή ως μέτρια καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ και ιδιαίτερα κόκκινου κρασιού δεν προκαλεί προβλήματα υγείας σε υγιή ενήλικα άτομα. Μικρή ως μέτρια κατανάλωση ορίζεται ως η κατανάλωση ενός ποτού για κάθε 23 κιλά του σωματικού βάρους. Το ένα ποτό ορίζεται σαν ένα ποτήρι κρασί 100 ml.

7. Πολύτιμα μέταλλα Να προσλαμβάνετε επαρκή ποσότητα ασβεστίου και σιδήρου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις γυναίκες και τα παιδιά. Το αποβουτυρωμένο γάλα ή το γάλα με λίγα λιπαρά και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα με λιγοστά λιπαρά αποτελούν εξαίρετες πηγές ασβεστίου. Για παράδειγμα, ένα ποτήρι αποβουτυρωμένου γάλακτος παρέχει το 1/3 των καθημερινών αναγκών του οργανισμού σε ασβέστιο. Ορισμένα λαχανικά, όπως το μπρόκολο, είναι επίσης καλές πηγές ασβεστίου. Ο σίδηρος βρίσκεται σε καλή ποσότητα στις ομάδες του κρέατος, αλλά θα πρέπει να επιλέγεται άπαχο κρέας, ώστε να περιορίζεται η πρόσληψη λίπους.

8. Αντισταθείτε στις «γρήγορες» λύσεις

Περιορίστε την κατανάλωση τροφών από καταστήματα ταχυδιατροφής (fast food). Παρότι τα καταστήματα αυτά μπορεί να παρέχουν τρόφιμα καλής ποιότητας, πολλά από τα προϊόντα τους είναι πλούσια σε λίπη και αλάτι. Το τυπικό σάντουιτς από ένα τέτοιο κατάστημα περιέχει περίπου 50% των θερμίδων του σε μορφή λίπους. Συνετές επιλογές είναι το ψητό ψάρι, το κοτόπουλο χωρίς πέτσα στη σχάρα, το άπαχο κρέας, οι ψητές πατάτες και οι σαλάτες.

9. Kαταναλώστε «αγνές» τροφές

Τρώτε λιγότερα τρόφιμα με αμφισβητούμενα πρόσθετα. Η επικρατούσα άποψη είναι, ότι τα περισσότερα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται στα επεξεργασμένα τρόφιμα είναι ασφαλή, αλλά αρκετοί επιστήμονες συστήνουν προσοχή σχετικά με πρόσθετα, όπως η ζαχαρίνη κα τα νιτρικά άλατα και ορισμένες χρωστικές τροφίμων, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ορισμένα άτομα. Η κατανάλωση φρέσκων, φυσικών τροφών είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφεύγεται τα πρόσθετα.

10. Ένα μικρό βήμα για το δρομέα, ένα μεγάλο για την ανθρωπότητα!

Να είστε ρεαλιστές. Να κάνετε μικρές αλλαγές κάθε φορά στη διατροφή σας. Τα μικρά βήματα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας από ότι τα τεράστια άλματα. Μη φοβάστε να δοκιμάζετε καινούργια τρόφιμα. Διευρύνετε τα γούστα σας για να περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία τροφίμων η διατροφή σας. Να εξισορροπείτε το τι τρώτε με τη φυσική δραστηριότητα για διάστημα αρκετών ημερών. Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για ένα γεύμα ή μια μέρα. Να είστε λογικοί. Τρώτε από όλα τα φαγητά, αλλά μην το παρακάνετε και τέλος, γίνετε πιο ενεργητικοί. Αρχίστε να κινείστε καθώς μια εξαιρετικά ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με επαρκή σωματική άσκηση μπορεί να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Categories Κλινική Διατροφή

Διατροφική αποκατάσταση μετά από έντονες διάρροιες

Η διάρροια είναι η διαταραχή των κενώσεων, που συνίσταται σε αύξηση του αριθμού, του όγκου ή της ρευστότητάς τους. Στις οξείες διάρροιες συνήθως διαταράσσονται και οι τρεις παραπάνω παράμετροι. Όμως, κυριότερος από αυτούς είναι η αύξηση του όγκου των αποβαλλόμενων κοπράνων. Μερικές φορές κράμπες και κοιλιακοί πόνοι προηγούνται της διάρροιας. Ως προς τη διάρκεια και τα χαρακτηριστικά της, η διάρροια διακρίνεται σε οξεία και σε χρόνια.

Η διάρροια μπορεί να προκληθεί από:

  1. Ιούς, παράσιτα ή βάκτηρια

  2. Ασθένειες του εντέρου (νόσος Crohn, ελκώδης κολίτιδα)

  3. Ανοσοανεπάρκεια (ασθενείς με AIDS, η άτομα που κάνουν χημειοθεραπείες). 

  4. Πίεση (αυξημένη πίεση)

  5. Τρόφιμα (ακόμη και φρέσκα κάποια φρούτα, φασόλια, καφές μπορούν να προκαλέσουν διάρροια σε κάποιους ανθρώπους) 

  6. Φάρμακα (αντιβιοτικά, αντιόξινα που περιέχουν το μαγνήσιο, φάρμακα για την πίεση και την καρδιά)  

Η διάρροια είναι το σύμπτωμα μίας παθολογικής κατάστασης και ο πρώτος στόχος για την θεραπεία της είναι να αντιμετωπιστεί το αίτιο που την προκάλεσε. Στη συνέχεια ο ασθενής πρέπει να αναπληρώσει τα υγρά και τους ηλεκτρολύτες που πιθανώς χάθηκαν και να φροντίζει τη διατροφή του μέχρι την ανάρρωση. 

Ο ρόλος της διατροφής:

Εάν υποφέρετε από διάρροιες, πιθανώς σας έχει συστηθεί να δοκιμάσετε διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες.

Αυτού του είδους η διατροφή μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθεί η υπερβολική διέγερση του εντέρου και να επιβραδύνει την συχνότητα κινήσεων του εντέρου.

Όμως ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεστε, δεν θα πρέπει να ακολουθήσετε μια ακραία στρατηγική:

  1. Μην εξαλείψετε τελείως τις φυτικές ίνες,

  2. Μην περιορίσετε την διατροφή σας σε υγρά μόνο,

  3. Μην κόψετε όλα τα υγρά (μπορεί να αφυδατωθείτε)

  4. Μην αποκλείσετε τροφές με νάτριο και κάλιο. Αυτά είναι ηλεκτρολύτες, που μπορεί να έχουν εξαντληθεί μέτα από έντονες διάρροιες.

 

Τι μπορεί να βοηθήσει;

Εάν προσπαθείτε να ελέγξετε την συχνότητα των κινήσεων του εντέρου, υπάρχουν ορισμένες τροφές με τις οποίες θα πρέπει να είστε προσεκτικοί. Μερικές φορές είναι η θερμοκρασία του φαγητού, ή η μερίδα, που μπορεί να αυξήσει την συχνότητα της κινητικότητας του εντέρου. Εάν έχετε χρόνια διάρροια, καλό θα ήταν να κρατάτε ένα ημερολόγιο διατροφής, έτσι ώστε να μπορείτε να εντοπίσετε τις προβληματικές τροφές, τις δύσκολες ώρες της ημέρας και τα συμπτώματα. Η κατανάλωση των παρακάτω τροφών μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία μαλακών κενώσεων.

 

Τα τρόφιμα που μπορεί να προκαλέσουν μαλακά κόπρανα είναι τα εξής:

  1. Ξερά φασόλια, καλαμπόκι, λαχανικά, όπως το λάχανο, τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές

  2. Φρούτα και χυμοί περιέχουν  που φρουκτόζη

  3. Ποτά που περιέχουν καφεΐνη όπως ο καφές μπορεί να έχουν καθαρτική επίδραση.

  4. Αλκοολούχα ποτά όπως μπύρα, κρασί και λικέρ μπορεί να χειροτερέψει την διάρροια.

  5. Τα λιπαρά κρέατα όπως το μπέικον και τα μαριναρισμένα μπορεί να επιδεινώσουν την διάρροια.

  6. Τα τηγανιτά, τα γλυκά και τα πατατάκια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος, το οποίο μπορεί να επιδεινώσει την διάρροια.

  7. Το όξινο γλουταμινικό νάτριο (MSG), ενισχυτικό γεύσης, μπορεί να χειροτερέψει την διάρροια.

  8. Μεγάλες ποσότητες ξηρών καρπών ή φυστικοβούτυρου μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα.

  9. Τα αποξηραμένα φρούτα, όπως σύκα, χουρμάδες, σταφίδες και δαμάσκηνα μπορεί να έχουν καθαρτική δράση.

  10. Τα συμπυκνωμένα γλυκά μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.

  11. Τσίχλες και καραμέλες χωρίς ζάχαρη περιέχουν σακχαροαλκοόλες όπως σορβιτόλη, μαννιτόλη, και/ή ξυλιτόλη, οι οποίες μπορεί να έχουν καθαρτική δράση.

  12. Η πραγματική μαύρη γλυκόριζα (όχι η καραμέλα) μπορεί να έχει καθαρτική δράση.

  13. Εκτός από τις επιλογές τροφίμων που μπορεί να είναι ενοχλητικές, υπάρχουν αρκετά συμπληρώματα που μπορούν να προκαλέσουν αυξημένη κινητικότητα του εντέρου και επιδεινώσουν την ήδη υπάρχουσα διάρροια.

Τροφές που μπορεί να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της διάρροιας:

Πριν αναφερθούν οι τροφές είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί η ανάγκη για αύξηση των υγρών προκειμένου να αποφευχθει η αφυδάτωση, αλλά αποφύγετε την κατανάλωση υγρών ανάμεσα στα γεύματα. (Τα υγρά με το γεύμα θα επιταχύνουν την γαστρική κένωση, επιδεινώνοντας ενδεχομένως την διάρροια.)

Καταναλώστε τρόφιμα/ποτά με νάτριο και κάλιο:

  • Αθλητικά ποτά (νάτριο και κάλιο)

  • Μπανάνες (κάλιο) ή νιφαδες μπανάνας είναι ένας καλός τρόπος για την τόνωση του καλίου και μπορούν να προστεθούν σε ζεστά δημητριακά.

  • Βραστές πατάτες ή πουρές (κάλιο)

Καταναλώστε τροφές με λιγότερες φυτικές ίνες:

  • Γιαούρτι (εάν έχετε δυσανεξία στην λακτόζη, θα πρέπει να περιορίσετε την κατανάλωση)

  • Ρύζι

  • Νουντλς

  • Κρέμα σιταριού

  • Λευκό ψωμί

  • Άπαχο κρέας

  • Τυρί cottage

  • Κονσερβοποιημένα φρούτα σε μικρές ποσότητες

  • 1-2 κ.σ. λαχανικά σε ένα χρόνο

  • Πιείτε ποτά σε θερμοκρασία δωματίου και όχι ζεστό ή κρύο

Συμπληρώματα που μπορούν να βοηθήσουν:

  • Ψύλλιο

  • Ο φλοιός ρίζας βατόμουρου

  • Προβιοτικά

  • Πηκτίνη

Αν και το ψύλλιο χρησιμοποιείται συχνά ως παράγοντας διόγκωσης από άτομα με δυσκοιλιότητα, μπορεί να είναι αποτελεσματικό στην επιβράδυνση της κινητικότητας του εντέρου, έτσι ώστε να μην πηγαίνετε στην τουαλέτα τόσο συχνά. Ο φλοιός της ρίζας του βατόμουρου περιέχει τανίνες, που μπορεί να βοηθήσουν στην επιβράδυνση του χρόνου διέλευσης των κοπράνων μέσω του εντερικού σωλήνα.

Άλλα συμπληρώματα που μπορεί να είναι ωφελιμα είναι τα προβιοτικά και η πηκτίνη. Τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη της διάρροιας που σχετίζεται με αντιβιοτικά. Βρίσκονται πιο εύκολα στο γιαούρτι αφού ψάξετε για τον όρο LAC στην ετικέτα των γιαουρτιών στην περίπτωση των γαλακτοκομικών προϊόντων.

Η πηκτίνη είναι μια μορφή φυτικών ινών που βρίσκονται σε φρούτα και ορισμένα λαχανικά, και επίσης, πωλείται σε μορφή σκόνης στα σούπερ μάρκετ. Αυτή συνήθως προστίθεται στις κονσέρβες φρούτων. Για επιπλέον βοήθεια σε περίπτωση διάρροιας, δοκιμάστε να αναμίξετε 1 κ.σ. σκόνης με ¼ φλυτζ νερού  και στιμμένου λεμονιού 20-30 λεπτά πριν από το γεύμα. Μερικές από αυτές τις σκόνες είναι πιο γλυκές από άλλες, έτσι ώστε εάν χρειάζεται να γλυκάνει το μίγμα, μπορείτε να προσθέσετε λίγη ζάχαρη. Ο τύπος των ινών στην πηκτίνη μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση των κενώσεων του εντέρου για να μειώσετε το επείγον του προβλήματος

Εκτός από τις επιλογές των τροφίμων, ο αριθμός των γευμάτων είναι επίσης σημαντικός. Προσπαθήστε να τρώτε μικρότερα και συχνότερα γεύματα μέσα στην ημέρα αντί για μεγάλα γεύματα. Επίσης, προσπαθήστε να ξεκουραστείτε 20-30 λεπτα μετά από τα γεύματα ή προσπαθήστε να οργανώσετε τις ώρες των γευμάτων σας έτσι, ώστε να μην χρειάζεται να σηκώνεστε κατευθείαν μετά το πέρας του φαγητού. Η ξεκούραση μετά το φαγητό μπορεί να επιβραδύνει την περίσταλση, που είναι ο ρυθμός με τον οποίο η τροφή περνά μέσα από το έντερο.

Εν κατακλείδι

Για την πρόληψη επιπλοκών που μπορεί να προκύψουν από την αυξημένη κινητικότητα του εντέρου, προσπαθήστε να κάνετε τα εξής:

  • Προσδιορίστε ποιες τροφές και ποια υγρά είναι ενοχλητικά για εσάς

  • Περιορίστε τις φυτικές ίνες

  • Πίνετε αρκετά υγρά, εκτός από την στιγμή των γευμάτων

  • Βεβαιωθείτε ότι συμπεριλαμβάνετε στην καθημερινή διατροφή σας τροφές με νάτριο και κάλιο

  • Φάτε λιγότερο, αλλά συχνότερα

  • Καθίστε μετά το γεύμα

Θυμηθείτε, οι γενικές διατροφικές συμβουλές δεν λειτουργούν για όλους, ενώ η επίδραση της διατροφής είναι μοναδική για το κάθε άτομο.

Categories Διατροφή για παιδιά και εφήβους

Φέρτε την ηρεμία στο οικογενειακό τραπέζι

Οι γονείς γνωρίζουν πόσο σημαντικά είναι τα οικογενειακά γεύματα, αλλά όλη η ανησυχία γύρω από την διατροφή και το βάρος περιβάλλει παιδιά και γονείς. Συνήθως οι μητέρες παρ'όλη την προσπάθειά τους να μαγειρέψουν και να συντονίσουν το διατροφικό πρόγραμμα,  ώστε να είναι όλοι ικανοποιημένοι στο τραπέζι, το γεύμα δυστυχώς καταλήγει να είναι 45 λεπτά διαπραγματεύσεων. Οι οικογένειες αποφεύγουν να τρώνε μαζί, όταν κανείς δεν είναι ευτυχισμένος στο τραπέζι. Το κάθε γεύμα μπορεί να είναι γευστικό και θρεπτικό, αλλά εάν η μαμά δηλώνει ότι φοβάται να επιστρέψει από την δουλειά και να το αντιμετωπίσει, οι μέρες του οικογενειακού γεύματος είναι μετρημένες.

Τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται να είναι τόσο δύσκολο και τα υπέροχα νέα είναι ότι όταν τελειώσουν οι διαμάχες και πραγματικά απολαμβάνετε το φαγητό και την παρέα, η θρεπτικότητα βελτιώνεται. 

Η υπ’αριθμόν 1 συμβουλή που οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι βοηθάει  για να σταματήσουν οι λογομαχίες είναι το σερβίρισμα του φαγητού με οικογενειακό τρόπο. (Αυτό σημαίνει, ότι σερβίρετε όλο το φαγητό στο κέντρο του τραπεζιού σε πιατέλες και μπολ και αφήνετε μικρούς και μεγάλους να σερβιριστούν μόνοι τους. (Βοηθώντας τα μικρά παιδιά εάν χρειαστεί.)

Όταν οι γονείς σερβίρουν στα πιάτα, ίσως προσπαθούν να περάσουν την δικιά τους οπτική γύρω από τα λαχανικά, το άμυλο και την πρωτεΐνη και έτσι οι μάχες ξεκινούν πριν καν καθήσετε στο τραπέζι. «Δεν θέλω τόσα πολλά φασόλια!» ή «Μαμά, ξέρεις ότι δεν μου αρέσει π.χ. με σάλτσα από επάνω”  Απλά αποφύγετε αυτή την μάχη εντελώς…

Ναι, το παιδί σας θα προσπεράσει τα φασόλια. Αλλά με τον καιρό και εάν μπορείτε να ακολουθήσετε την κατανομή των ευθυνών (ο γονέας αποφασίζει τι, πότε και πού θα φάει και το παιδί έχει να αποφασίσει μόνο πόσο θα φάει από αυτό που του προσφέρεται) η διατροφή εξισορροπείται.

Όταν στην πραγματικότητα απολαμβάνετε να βρίσκεστε στο τραπέζι, φαίνεται η αξία της προσπάθειάς σας και μοιάζει ευκολότερο να παραμείνετε σε αυτό. Μην φοβάστε ότι θα επιστρέψετε σπίτι από την δουλειά και ουσιαστικά επιστρέφετε στην μάχη με τα πράσινα φασόλια. Κάντε ανακωχή. Απολαύστε τα οικογενειακά γεύματα!

·         Σερβίρετε τρόφιμα με οικογενειακό τρόπο.

·         Παρατηρήστε την κατανομή αρμοδιοτήτων.

·         Ξεκινήστε με αυτό που τρώτε τώρα, αλλά κάντε το μαζί. Ανησυχήστε για τον σχεδιασμό των γευμάτων και για την βελτίωση των μαγειρικών δεξιοτήτων σας, αφού τα ευχάριστα οικογενειακά γεύματα έχουν γίνει συνήθεια.

·         Παρακολουθήστε πώς η διατροφή εξισορροπείται.

·         Διατηρήστε ευχάριστο το κλίμα. Αποφύγετε να μιλάτε για κακούς βαθμούς ή θέματα που προκαλούν στρες την ώρα που βρίσκεστε στο τραπέζι.

·         Σταματήστε να πιέζετε καταστάσεις:

o   Τα παιδιά που πιέζονται να τρώνε περισσότερο τείνουν να τρώνε λιγότερο και να αναπτύσσονται λιγότερο καλά.

o   Τα παιδιά που πιέζονται να τρώνε φρούτα και λαχανικά τείνουν να τρώνε λιγότερο από αυτή την διατροφική ομάδα.

o   Τα παιδιά που πιέζονται να τρώνε λιγότερο τείνουν να τρώνε περισσότερο και να ζυγίζουν περισσότερο με την πάροδο του χρόνου.

Τα απολαυστικά οικογενειακά γεύματα είναι τα βιώσιμα οικογενειακά γεύματα και μέχρι στιγμής έχει φανεί από έρευνες ότι τα παιδιά που τρώνε τακτικά σε οικογενειακά γεύματα είναι πιο χαρούμενα, τείνουν να είναι πιο κοινωνικά και συναισθηματικά.

Τα παιδιά που τρώνε με τους γονείς τους τείνουν, επίσης, να έχουν πιο σταθερό βάρος, λιγότερο διαταραγμένη διατροφή και καλύτερη θρεπτικότητα. Το να νιώθετε καλά με το φαγητό και να είστε στο τραπέζι είναι το κλειδί για να συμβούν τα πάντα.

Καλή τύχη, και επιτρέψτε μου να ξέρω πώς θα πάει!

 

 

Categories Κλινική Διατροφή

Ευερέθιστο έντερο-Διατροφή και θεραπεία

Οι ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου βιώνουν μια σειρά συμπτωμάτων τα οποία σχετίζονται με την αδυναμία του σώματος να απορροφήσει αρκετά θρεπτικά συστατικά, υγρά, ηλεκτρολύτες, βιταμίνες και μέταλλα από τις τροφές που καταναλώνουν. Οι διατροφικές ελλείψεις σχετίζονται με το τμήμα του εντέρου που έχει υποστεί βλάβη, έχει αφαιρεθεί χειρουργικά ή δεν λειτουργεί πλήρως:

  1. Δωδεκαδάκτυλος: Το άνω τμήμα του λεπτού εντέρου, που απορροφά τον σίδηρο, το ασβέστιο και το μαγνήσιο.

  2. Νήστιδα: Το μεσαίο τμήμα του λεπτού εντέρου, που λαμβάνει χώρα η απορρόφηση των πρωτεϊνών, του λίπους, των υδατανθράκων, των βιταμινών και των μετάλλων.

  3. Ειλεός: Το κατώτερο τμήμα του λεπτού εντέρου, όπου η βιταμίνη Β12 και τα χολικά οξέα απορροφώνται. Τα χολικά οξέα βοηθούν τον οργανισμό να απορροφήσει λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E και Κ).

  4. Κόλον: Η παρουσία ή η απουσία του παχέος εντέρου θα έχει επιπτώσεις στο σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Αν και το παχύ έντερο δεν θεωρείται γενικά τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα, όπου οι θρεπτικές ουσίες απορροφώνται, ωστόσο στο ΣΕΕ μπορεί να είναι σε θέση να ανακτήσει το 10%-20% των δυσαπορροφούμενων υδατανθράκων. Επιπλέον, το κόλον μπορεί να είναι σε θέση να απορροφήσει σημαντικές ποσότητες νερού και ηλεκτρολυτών.

Το πιο κοινό σύμπτωμα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου είναι οι διαταραχές στις εντερικές συνήθειες. Οι ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου παραπονούνται για εντερικές ενοχλήσεις που μπορούν να αφορούν διάρροια, δυσκοιλιότητα ή και εναλλαγή των δύο καταστάσεων. Ποσοστό 50% των ασθενών παραπονούνται για διάρροιες. Αυτό, με την σειρά του, μπορεί να προκαλέσει υποσιτισμό, αφυδάτωση και απώλεια βάρους. Αυτά τα προβλήματα μπορεί να γίνουν απειλητικά για την ζωή εάν δεν αντιμετωπιστούν σωστά.

Άλλα συμπτώματα για το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου μπορεί να περιλαμβάνουν:

  1. Κοιλιακό πόνος και κράμπες

  2. Φούσκωμα

  3. Καούρα

  4. Μετεωρισμό (εντερικά αέρια)

  5. Στεατόρροια

  6. Κόπωση

  7. Αδυναμία

  8. Βακτηριακές λοιμώξεις

  9. Ευαισθησίες σε τρόφιμα

Πρόσθετα σημάδια έλλειψης θρεπτικών συστατικών και βιταμινών που προκαλούνται από το ΣΕΕ είναι τα εξής:

  • Αναιμία (χαμηλός αριθμός ερυθροκυττάρων)

  • Εύκολοι μώλωπες

  • Οστεοπόρωση (εύθραυστα οστά) και πόνος στα οστά

Ποιες είναι οι αιτίες της νόσου;

Τα ακριβή αίτια δεν είναι διευκρινισμένα, γνωρίζουμε όμως ότι δίαιτα με υψηλό υπόλειμμα (φυτικές ίνες) και με υψηλή πρόσληψη λιπαρών, αλλά ακόμα και ψυχικοί παράγοντες και κυρίως το στρες καθώς μπορεί να συμβάλλουν στην πρόκληση της νόσου. Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τη νόσο φαίνεται να είναι οι ορμονικές μεταβολές στις γυναίκες, κατά την διάρκεια της περιόδου.

Πως γίνεται η διάγνωση της νόσου;

Ο γιατρός σας θα προσπαθήσει να αποκλείσει άλλες αιτίες που προκαλούν την ίδια συμπτωματολογία. Η διάγνωση της νόσου δηλαδή είναι διάγνωση εξ' αποκλεισμού. Για να αποκλεισθούν άλλες αιτίες ο γιατρός σας είναι πιθανό να σας ζητήσει έλεγχο με κολονοσκόπηση ή βαριούχο υποκλυσμό (ακτινολογική εξέταση), υπερηχογράφημα κοιλίας, αιματολογικό έλεγχο και έλεγχο κοπράνων.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μία χρόνια νόσος για την οποία δεν έχει βρεθεί ακόμα οριστική θεραπεία. Ο κύριος στόχος των ιατρικών παρεμβάσεων έγκειται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του ασθενούς και στον αποκλεισμό υποψιών για σοβαρό νόσημα. 

 

Διατροφή

Στόχος της διατροφής είναι να γίνουν διατροφικές προσαρμογές, έχοντας κατά νου ότι δεν υπάρχει μία ειδική διατροφή για τα άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Τα μικρά και συχνά γεύματα (6-8) καθ’ όλη την ημέρα μπορεί να ενισχύσουν την πέψη και την απορρόφηση. Το διατροφικό ημερολόγιο είναι χρήσιμο στον καθορισμό των τροφίμων που προκαλούν διάρροια και άλλα συμπτώματα. Τέλος, σε γενικές γραμμές, τα άτομα με ΣΕΕ θα πρέπει να καταναλώνουν γεύματα που να είναι:

  • Υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη

  • Μέτρια σε λίπος

  • Υψηλής περιεκτικότητας σε σύνθετους υδατάνθρακες με χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες

  • Χαμηλής περιεκτικότητας σε συμπυκνωμένα σάκχαρα

Τι επιτρέπεται;

  1. Αφθονα υγρά σε μορφή ροφημάτων (χαμομήλι, χυμοί φρούτων χωρίς ίνες κ.λπ.).

  2. Κρέας, ψάρι, πουλερικά όσο συχνά επιθυμείτε. Πλέον κατάλληλα είναι τα βραστά και τα ψητά σχάρας, που δεν περιέχουν καρυκεύματα και δεν έχουν τσιγαριστεί.

  3. Ψωμί, κατά προτίμηση λευκό και φρυγανισμένο.

  4. Αμυλώδη και καλά βρασμένες πατάτες.

  5. Το γάλα, η φέτα, τα λευκά τυριά και τα γαλακτοκομικά επιτρέπονται μόνο αν είναι ανεκτά.

  6. Οι βραστές σάλτσες σε μικρή ποσότητα.

  7. Βραστά λαχανικά, μόνο αυτά που γίνονται ανεκτά.

  8. Φρούτα, σε μέτρια ποσότητα, υπό μορφή κομπόστας ή και ωμά, εάν είναι μαλακά. Στα ωμά φρούτα πρέπει να αποφεύγεται η φλούδα.

  9. Αφεψήματα. Η μέντα θα σας κάνει καλό.

Άλλες προτάσεις:

  1. Συμπεριλάβετε υγρά, αλλά περιορίστε την πρόσληψη κατά την διάρκεια των γευμάτων. Μεγάλες ποσότητες υγρών πιέζουν την τροφή να περάσει γρηγορότερα από το έντερο, μειώνοντας την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών, αυξάνοντας την διάρροια.

  2. Διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά άλατα. Τα άτομα που έχουν αφαιρέσει τον ειλεό και εξακολουθούν να έχουν άθικτο το παχύ έντερο θα πρέπει να εξετάσουν μια διατροφή χαμηλή σε οξαλικά (ενώσεις φυτικής προέλευσης), προκειμένου να αποφευχθεί ο σχηματισμός λίθων στα νεφρά. Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε οξαλικά και θα πρέπει να αποφεύγονται είναι το αλκοόλ, το τσάι, ο καφές, η κόκα κόλα, η σοκολάτα, οι ξηροί καρποί, η σόγια, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι γλυκοπατάτες, τα τεύτλα, το ραβέντι, τα μούρα, τα μανταρίνια και το φύτρο σιταριού / πίτουρο.

  3. Ακολουθήστε διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λακτόζη (ή χρησιμοποιήστε συμπληρώματα λακτάσης) σε περιπτώσεις ασθενών με δυσανεξία στη λακτόζη.

  4. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα άτομα με ΣΕΕ θα πρέπει να καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες από εκείνους με κανονικό μήκος εντέρου για να διατηρήσουν το βάρος τους.

Εκτός από τις διατροφικές προσαρμογές, άλλες συστάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • – Συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων. Φυλικό οξύ, βιταμίνη Β12 και σίδηρος μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την θεραπεία ή την πρόληψη της αναιμίας. Ενέσεις Β12 χορηγούνται εάν έχουν αφαιρεθεί χειρουργικά 46 εκ ειλεού. Ασβέστιο, κάλιο και ψευδάργυρος μπορεί να είναι απαραίτητα, αλλά θα πρέπει να λαμβάνονται μόνο υπό την σύσταση του γιατρού.

  • – Λύσεις ενυδάτωσης δια στόματος. Αυτά τα διαλύματα (ειδικά μίγματα με νερό, ζάχαρη και άλατα) είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τους ανθρώπους με ΣΕΕ που βιώνουν υπερβολική διάρροια.

  • – Συμπληρώματα διατροφής. Ενεργειακά συμπληρώματα υψηλής θερμιδικής αξίας είναι χρήσιμα για ασθενείς που χάνουν ή δυσκολεύονται να κρατήσουν βάρος.

  • – Συμπληρώματα ηλεκτρολυτών, τα οποία χρησιμοποιούνται για την διόρθωση ανισορροπιών στα επίπεδα ηλεκτρολυτών του σώματος.

Θεραπεία διατροφικής υποστήριξης για ΣΕΕ

Εάν η συνήθης μέθοδος διατροφής, δια στόματος, δεν επιτρέπει να απορροφηθούν αρκετά θρεπτικά συστατικά, τότε πρέπει να χρησιμοποιηθεί άλλη μέθοδος. Αυτές περιλαμβάνουν εντερική (μέσω σωλήνα) και παρεντερική (μέσω φλέβας).

Εντερική διατροφή

Αυτή η μορφή της διατροφής γίνεται μέσω ενός σωλήνα σίτισης που εισάγεται απευθείας στο στομάχι ή στο λεπτό έντερο.

Παρεντερική διατροφή

Σε περιπτώσεις στις οποίες ο γαστρεντερικός σωλήνας δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η σίτιση επιτυγχάνεται ενδοφλέβια μέσω ενός λεπτού σωλήνα που ονομάζεται καθετήρας.

Άλλες στρατηγικές αντιμετώπισης περιλαμβάνουν:

  • Φυσική δραστηριότητα

  • Δημιουργία ενός υποστηρικτικού δικτύου ανθρώπων που θα μπορείτε να καλέσετε σε περίπτωση ανάγκης.

  • Συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης.

Ακόμα, για τους ασθενείς που εμφανίζουν σημαντική συναισθηματική δυσφορία με το ΣΕΕ ή για εκείνους που είναι πρόθυμοι να βρουν πιο αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης, ένας ψυχολόγος ή ψυχίατρος μπορεί να είναι χρήσιμος.

Categories Διατροφή για παιδιά και εφήβους

Παιδική διατροφή και δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα είναι ένα σχετικά κοινό και ενοχλητικό πρόβλημα μεταξύ των παιδιών στην Ελλάδα και είναι κάτι που εάν αντιμετωπιστεί νωρίς μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο προβλημάτων στην μετέπειτα ζωή τους.

Τα τρία σημαντικά σημεία που πρέπει να είναι υπό έλεγχο, προκειμένου να αποφευχθεί η δυσκοιλιότητα στα παιδιά είναι η διατροφή, η πρόσληψη υγρών και η άσκηση. Η δυσκοιλιότητα προκαλείται κυρίως από μια διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, αλλά μερικές από τις πιο κοινές αιτίες στα παιδιά μπορεί να είναι η  υπερβολική κατανάλωση πολύ γάλακτος (περισσότερο από ¾  λίτρου ανά ημέρα), η κακή ενυδάτωση ή η καθυστέρηση επίσκεψης στην τουαλέτα. Η έλλειψη σωματικής άσκησης μπορεί επίσης να παίξει ρόλο. Καθώς η αυξημένη κίνηση ενθαρρύνει την κινητικότητα του εντέρου, η τακτική άσκηση είναι σημαντική. Ενθαρρύνετε την καθημερινή δραστηριότητα τουλάχιστον 30 λεπτά καθημερινά, π.χ. περίπατο στο πάρκο της γειτονιάς ή να πηγαίνουν με τα πόδια στο σχολείο.

Όταν πρόκειται για την δυσκοιλιότητα των παιδιών, ωστόσο, οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτό το διατροφικό θέμα μπορεί να οδηγήσει σε άγχος για την χρήση της τουαλέτας, π.χ. το παιδί σας μπορεί να μην θέλει να χρησιμοποιήσει τις τουαλέτες στο σχολείο, και αυτό είναι το σημείο που μπορεί να προκύψει το πρόβλημα. Η συμβουλή της ειδικού είναι να συζητάτε ελεύθερα με το παιδί σας σχετικά με την τουαλέτα και να το εκπαιδεύσετε γύρω από την εντερική συνήθεια, ενθαρρύνοντας το παιδί σας να χρησιμοποιεί την τουαλέτα την ίδια ώρα κάθε μέρα, π.χ. μετά το πρωινό δίνοντας αρκετό χρόνο στην διαδικασία και όχι πιέζοντας το παιδί σας και επιβεβαιώνοντας ότι νιώθει άνετα.

Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε εάν νομίζετε ότι το παιδί σας εμφανίζει δυσκοιλιότητα είναι:

  • Εάν δυσκολεύεται ή πονάει όταν είναι στην τουαλέτα.

  • Έχουν αραιή κινητικότητα του εντέρου, που περιλαμβάνει λιγότερες από 3 κενώσεις την εβδομάδα.

  • Τα κόπρανα είναι σκληρά, ξηρά και ασυνήθιστα μεγάλα.

  • Τα κόπρανα βγαίνουν πολύ δύσκολα.

  • Μικρά, σκληρά, σβολώδη κόπρανα

  • Ένα αίσθημα ατελούς κένωσης

 

Για να αυξήσετε την πρόσληψη του παιδιού σας σε φυτικές ίνες συστηνέται η εισαγωγή τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως ψωμί ολικής αλέσεως, δημητριακά πλούσια σε ίνες, κουάκερ, αποξηραμένα φρούτα, λιναρόσπορο, φρούτα, λαχανικά και ποπ κορν. Εάν το παιδί σας είναι άνω των 5 ετών, μπορείτε επίσης του δίνετε καρύδια, ως ένα υγιεινό σνακ μετά το σχολείο. Θα πρέπει, επίσης, να εξασφαλίσετε ότι το παιδί σας ενυδατώνεται επαρκώς, π.χ. ενθαρρύνετε νερό ή γάλα με τα γεύματα, χυμό στο πρωινό και ημερήσια πρόσληψη γάλακτος αλλά όχι σε υπερβολική ποσότητα.

Categories Κλινική Διατροφή

Δυσανεξία στη λακτόζη

Οι τροφικές αλλεργίες ή οι δυσανεξίες τροφίμων επηρεάζουν σχεδόν όλους τους ανθρώπους κάποια στιγμή. Οι περισσότεροι συχνά εμφανίζουν μια δυσάρεστη αντίδραση σε κάτι που έτρωγαν και αναρωτιούνται αν έχουν τροφική αλλεργία. Ένα στα τρια άτομα είτε λέει ότι έχει τροφική αλλεργία είτε τροποποιεί το πρόγραμμα διατροφής της οικογένειας, επειδή ένα μέλος της οικογένειας υποψιάζεται τροφική αλλεργία.

Αυτή η διαφορά μεταξύ της κλινικά αποδεδειγμένης επικράτησης της τροφικής αλλεργίας και της αντίληψης του κοινού για το πρόβλημα οφείλεται εν μέρει σε αντιδράσεις που ονομάζονται «τροφικές δυσανεξίες» παρά στις ίδιες τις τροφικές αλλεργίες. Μια τροφική αλλεργία ή υπερευαισθησία είναι μια μη φυσιολογική αντίδραση σε ένα τρόφιμο που ενεργοποιείται από το ανοσοποιητικό σύστημα. Το ανοσοποιητικό σύστημα δεν είναι υπεύθυνο για τα συμπτώματα της τροφικής δυσανεξίας, ακόμη και εάν αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με εκείνα της τροφικής αλλεργίας.

Για παράδειγμα, η αλλεργία στο γάλα είναι διαφορετική από το να μην είναι σε θέση να αφομοιώσει σωστά εξαιτίας της δυσανεξίας στη λακτόζη.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό για τους ανθρώπους που έχουν πραγματικές αλλεργίες να τις εντοπίσουν και να προλάβουν αλλεργικές αντιδράσεις στα τρόφιμα, επειδή αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να προκαλέσουν καταστροφικές ασθένειες  και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να είναι μοιραίες.

Δυσανεξία στην λακτόζη

Όσον αφορά τη δυσανεξία στη λακτόζη αφορά μια κατάσταση κατά την οποία το σώμα δεν μπορεί να χωνέψει εύκολα τη λακτόζη, ένα είδος σακχάρου που βρίσκεται στο γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Αυτό δεν είναι το ίδιο με μια τροφική αλλεργία στο γάλα.

Όταν η λακτόζη κινείται μέσα στο παχύ έντερο χωρίς να αφομοιώνεται σωστά, μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα, όπως αέρια, πόνο στην κοιλιά και φούσκωμα. Μερικοί άνθρωποι που έχουν δυσανεξία στη λακτόζη δεν μπορούν να αφομοιώσουν όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Άλλοι μπορούν να καταναλώσουν μικρές ποσότητες γαλακτοκομικών προϊόντων ή ορισμένων τύπων χωρίς προβλήματα.

Η δυσανεξία στη λακτόζη είναι συχνή στους ενήλικες. Εμφανίζεται πιο συχνά στους γηγενείς Αμερικανούς και Ασιάτες παρά μεταξύ των Ευρωπαίων.

Μια μεγάλη πρόκληση για τα άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη είναι η εύρεση του τρόπου κατανάλωσης χωρίς την εμφάνιση ανεπιθύμητων αντιδράσεων και  η πρόσληψη επαρκούς ποσότητας ασβεστίου για υγιή οστά.

Η δυσανεξία στη λακτόζη παρουσιάζεται όταν το λεπτό έντερο δεν δημιουργεί επαρκή ποσότητα του ενζύμου λακτάση. Το σώμα σας χρειάζεται τη λακτάση για να διασπάσει και να πέψει την λακτόζη.

Η δυσανεξία στην λακτόζη είναι πιο συχνά κληρονομική και τα συμπτώματα συνήθως αναπτύσσονται κατά την διάρκεια της εφηβείας ή της ενήλικης ζωής. Οι περισσότεροι άνθρωποι με αυτό το είδος της δυσανεξίας  μπορούν να καταναλώσουν λίγο γάλα ή άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα χωρίς προβλήματα.

Τα συμπτώματα της δυσανεξίας στη λακτόζη μπορεί να είναι ήπια έως σοβαρά, ανάλογα με την ποσότητα της λακτάσης που το σώμα παράγει. Τα συμπτώματα αρχίζουν συνήθως 30 λεπτά με 2 ώρες μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων. Εάν έχετε δυσανεξία στην λακτόζη, τα συμπτώματά σας μπορεί να περιλαμβάνουν:

  1. Φούσκωμα

  2. Πόνος ή κράμπες

  3. Γουργουρητό στην κοιλιά

  4. Αέρια

  5. Υδαρείς κενώσεις ή διάρροια

  6. Έμετο

Πολλοί άνθρωποι που έχουν αέρια, πόνο στην κοιλιά, φούσκωμα και διάρροια υποψιάζονται ότι είναι δυσανεκτικοί στη λακτόζη. Ο καλύτερος τρόπος για να το ελέγξετε είναι να αποφύγετε όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα για να δείτε εάν θα υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Εάν ναι, τότε μπορείτε να δοκιμάσετε την προσθήκη μικρής ποσότητας ώστε να δείτε εάν τα συμπτώματα επανέρχονται.

Εάν νιώθετε άρρωστοι μετά από ένα ποτήρι γάλα μία μόνο φορά, τότε μάλλον δεν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη. Αλλά εάν αισθάνεστε αδιαθεσία κάθε φορά που καταναλώνετε γάλα, παγωτό ή κάποιο άλλο γαλακτοκομικό προϊόν, μπορεί να έχετε δυσανεξία στη λακτόζη.

Μερικές φορές άτομα που δεν είχαν ποτέ πρόβλημα με το γάλα ή άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα ξαφνικά εμφανίζουν δυσανεξία στη λακτόζη, λόγω αύξησης της ηλικίας.

Εάν νομίζετε ότι έχετε δυσανεξία στη λακτόζη, μιλήστε με τον γιατρό σας. Ο γιατρός σας μπορεί να επιβεβαιώσει εάν τα συμπτώματα προέρχονται από δυσανεξία στη λακτόζη και όχι από κάποιο άλλο πρόβλημα.

Ένας γιατρός μπορεί συνήθως να πει εάν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη, θέτοντας ερωτήματα για τα συμπτώματά σας. Αυτός ή αυτή μπορεί επίσης να σας ζητήσει να αποφύγετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα για ένα μικρό χρονικό διάστημα για να δείτε εάν τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν.

Μερικές φορές οι γιατροί ζητούν τεστ αναπνοής υδρογόνου ή σακχάρου για να επιβεβαιώσουν την διάγνωση. Αυτές οι απλές εξετάσεις ελέγχουν εάν πέμπτετε σωστά την λακτόζη.

Δεν υπάρχει θεραπεία για την δυσανεξία στη λακτόζη. Αλλά μπορείτε να μετριάσετε τα συμπτώματα μειώνοντας ή αποφεύγοντας τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Συστήνεται η κατανάλωση γάλακτος με μειωμένη λακτόζη ή η αντικατάσταση από γάλα και τυρί σόγιας. Οι περισσότεροι μπορούν να τρώνε γιαούρτι χωρίς προβλήματα, ειδικά γιαούρτι με προβιοτικά ένζυμα. Επίσης, συστήνονται συμπληρώματα διατροφής με λακτάση που βοηθούν στην πέψη της λακτόζης.

Υπάρχουν πολλά μη γαλακτοκομικά προϊόντα που περιέχουν ασβέστιο, συμπεριλαμβανομένων των:

– Μπρόκολο, μπάμιες, κατσαρό λάχανο, λάχανο και γογγύλια.

– Σαρδέλες, τόνος και σολομός σε κονσέρβα.

– Χυμοί και δημητριακά εμπλουτισμένα με ασβέστιο.

– Προϊόντα σόγιας εμπλουτισμένα με ασβέστιο όπως γάλα σόγιας και τοφού

– Αμύγδαλα.

Περιορίστε την ποσότητα των γαλακτοκομικών προϊόντων στην διατροφή σας. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να έχουν περίπου 10 γραμμάρια λακτόζης κάθε μέρα. Αυτό μπορεί να είναι ένα ποτήρι πλήρους, με λίγα ή καθόλου λιπαρά γάλακτος, για παράδειγμα. Όλα τα γάλατα περιέχουν την ίδια ποσότητα της λακτόζης. Άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν διαφορετικές ποσότητες λακτόζης:

 

Approximate lactose and calcium in some foods1

Τρόφιμο

Μέγεθος μερίδας

Λακτόζη (g)

Ασβέστιο(mg)

Γάλα χωρίς λιπαρά

8 fl oz (240 mL)

12.5

300

Τυρί τσένταρ

1 oz (30 g)

0.15

204

Cottage cheese, γάλα με 2% λιπαρά

4 oz (113 g)

4.15

100

Τυρί κρέμα

1 oz (30 g)

0.9

28

 

Τροφές με λιγότερη λακτόζη, όπως το ελβετικό τυρί ή το τυρί τσένταρ, δεν μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα. Εάν δεν είστε σίγουροι για το εάν το γάλα προκαλεί συμπτώματα, δοκιμάστε μία μικρή ποσότητα και περιμένετε να δείτε πώς αισθάνεστε πριν καταναλώσετε περισσότερο.

Καταναλώστε γαλακτοκομικά προϊόντα μαζί με άλλα τρόφιμα. Για μερικούς ανθρώπους, ο συνδυασμός μιας στερεάς τροφής (όπως τα δημητριακά) με ένα γαλακτοκομικό προϊόν (όπως το γάλα) μπορεί να μειώσει ή να εξαλείψει τα συμπτώματα.

Μοιράστε την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων μέσα στην ημέρα. Πολλοί άνθρωποι που είναι δυσανεκτικοί στην λακτόζη τρώνε μικρές ποσότητες προϊόντων που περιλαμβάνουν λακτόζη μέσα στην ημέρα αντί μεγάλης ποσότητας μία φορά.

Εάν έχετε σοβαρή δυσανεξία στη λακτόζη, ίσως χρειάζεται να την αποφύγετε εντελώς. Μερικά φάρμακα ή προπαρασκευασμένα τρόφιμα περιέχουν λακτόζη. Παραδείγματα τέτοιων τροφίμων είναι τα ψωμιά και τα αρτοποιήματα, τα δημητριακά πρωινού, οι πατάτες και σούπες στιγμής, τηγανίτες, μπισκότα ή μίγμα για μπισκότα, μαργαρίνη και σως για σαλάτα, καραμέλες, σοκολατούχο γάλα και άλλα σνακ. Βεβαιωθείτε ότι διαβάζετε τις ετικέτες για λακτόζη ή ονόματα που υποδηλώνουν λακτόζη, όπως:

– Σκόνη γάλακτος

– Ορός γάλακτος

– Πηκτή

– Υποπροϊόντα γάλακτος

 

Για την απορρόφηση του ασβεστίου το σώμα χρειάζεται βιταμίνη D. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αρκετή βιταμίνη D λόγω της σύντομης έκθεσής τους στον ήλιο καθημερινά. Η βιταμίνη D επίσης υπάρχει σε εμπλουτισμένο χυμό πορτοκαλιού, σε εμπλουτισμένο γάλα σόγιας, λιπαρά ψάρια (όπως ο σολομός), οι κρόκοι αυγών και το συκώτι.

Αν δεν ξέρετε εάν παίρνετε αρκετό ασβέστιο, βιταμίνη D και άλλες σημαντικές θρεπτικές ουσίες που βρίσκονται στα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως μαγνήσιο, κάλιο, πρωτεΐνη και ριβοφλαβίνη, μιλήστε με τον γιατρό σας. Μπορεί να σας συστήσει να πάρετε ένα συμπλήρωμα ασβεστίου ή να μιλήσετε με τον διαιτολόγο για να επιβεβαιώσετε ότι λαμβάνετε αρκετή ποσότητα από τις συγκεκριμένες βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία.

Θα πρέπει επίσης να μιλήσετε με τον γιατρό σας εάν τα συμπτώματά σας δεν υποχωρούν με την θεραπεία, εάν επιδεινώνονται ή εάν έχετε και άλλα συμπτώματα όπως πυρετό, ρίγη ή έντονο πόνο στην κοιλιά ή εμετό.